alphafreepress.gr / PLUS / Αρχιπέλαγος: Αύξηση των νεκρών δελφινιών στο βόρειο Αιγαίο
PLUS

Αρχιπέλαγος: Αύξηση των νεκρών δελφινιών στο βόρειο Αιγαίο

Αρχιπέλαγος: Σε διάστημα λίγων μόνο εβδομάδων στην ευρύτερη περιοχή του Βορείου Αιγαίου έχουν καταγραφεί τουλάχιστον 15 νεκρά δελφίνια,

Αρχιπέλαγος: Το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος, σε ανακοίνωσή του τονίζει ότι σε διάστημα λίγων μόνο εβδομάδων στην ευρύτερη περιοχή του Βορείου Αιγαίου έχουν καταγραφεί τουλάχιστον 15 νεκρά δελφίνια. 7 από αυτά εντοπίστηκαν στις βόρειες ακτές της Σάμου, έχοντας παρασυρθεί από τους ΒΔ ανέμους, από περιοχές του κεντρικού και του ΒΑ Αιγαίου. Τρία από αυτά εντοπίστηκαν μόλις τις προηγούμενες ημέρες.

Ο κ. Θοδωρής Τσιμπίδης, Διευθυντής στο Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος, επισημαίνει ότι είναι ανησυχητική αύξηση του αριθμού των δελφινιών που έχουν βρεθεί νεκρά. Δεν υπάρχουν ενδείξεις ηθελημένης θανάτωσης, αλλά ούτε και σοβαρής ασθένειας και αυτό προκαλεί απορίες για τις αιτίες θανάτου των θηλαστικών. Η αύξηση των εκβρασμών συμπίπτει χρονικά και χωρικά με τις εκτεταμένες ασκήσεις του τουρκικού πολεμικού ναυτικού που έλαβαν χώρα τις τελευταίες εβδομάδες στο Αιγαίο.

Αρχιπέλαγος: Σύνδεση των θανάτων με τις τουρκικές ασκήσεις

Σίγουρα απαιτείται χρόνος για να γίνουν οι απαραίτητες αναλύσεις ώστε να προσδιοριστεί πιθανή σύνδεση των θανάτων των δελφινιών με τις τουρκικές ασκήσεις. Ωστόσο, δεν μπορεί να παραβλεφθεί αυτή η πρωτόγνωρη πίεση που δέχονται τα θαλάσσια είδη και οικοσυστήματα.

Η ακτογραμμή  όμως είναι χιλιάδων χιλιομέτρων. Επίσης, οι ακτές στο μεγαλύτερο μέρος τους είναι δυσπρόσιτες. Έτσι, ο καθένας κατανοεί ότι τα νεκρά θαλάσσια θηλαστικά που γίνονται αντιληπτά αποτελούν μόνο ένα μικρό ποσοστό του πραγματικού αριθμού των νεκρών ζώων. Τα νεκρά δελφίνια που εντοπίστηκαν ήταν μόνο αυτά που κατέληξαν σε παραλίες ή κοντά σε κατοικημένες περιοχές. Επίσης, οι συνεχόμενες δυσμενείς καιρικές συνθήκες που επικράτησαν στο Αιγαίο τις προηγούμενες εβδομάδες δεν επέτρεψαν στο σκάφος του Ινστιτούτο Αρχιπελάγους να έχει την λεπτομερέστερη παρακολούθηση της περιοχής στο ανοιχτό πέλαγος.

Σύμφωνα με τις αναγγελίες του τουρκικού πολεμικού ναυτικού, τις προηγούμενες εβδομάδες στις ασκήσεις στο Αιγαίο συμμετείχαν περισσότερα από 100 τουρκικά πολεμικά πλοία. Πρόσφατα δε ανακοινώθηκε ότι ξεκινούν νέο κύκλο εκτεταμένων ασκήσεων. Με βάση τα στοιχεία που δημοσιεύουν, διεξάγονται βολές με τη χρήση πραγματικών πυρών. Επίσης γίνεται και συνεχόμενη (ανεξέλεγκτη) χρήση σόναρ που προκαλεί έντονη υποβρύχια ηχορύπανση.

Πολυάριθμες διεθνείς επιστημονικές μελέτες έχουν αποδείξει ότι η ηχορύπανση από τις συγκεκριμένες συχνότητες των σόναρ του πολεμικού ναυτικού, προκαλούν καταστροφικές συνέπειες στα θαλάσσια οικοσυστήματα. Αυτό συμβαίνει κυρίως στα θαλάσσια θηλαστικά. Ωστόσο, επηρεάζουν ακόμα και τα ψάρια και το ζωοπλαγκτόν. Έπειτα από την πίεση που ασκήθηκε όταν αποδείχθηκε ότι μαζικές θανατώσεις κητωδών οφείλονταν στην ηχορρύπανση από σόναρ του πολεμικού ναυτικού, τόσο το ΝΑΤΟ όσο και το πολεμικό ναυτικό των ΗΠΑ και άλλων χωρών, καθώς και το Ελληνικό Γενικό Επιτελείο Ναυτικού έχουν εκδώσει Οδηγίες με αυστηρά μέτρα για τον περιορισμό των επιπτώσεων που προκαλούνται στα κητώδη κατά τη διάρκεια των ασκήσεων.

Δραματικές είναι επίσης και οι επιπτώσεις των εκρήξεων στη θάλασσα. Και η μικρότερη έκρηξη προκαλεί τη θανάτωση εκατομμυρίων οργανισμών σε έκταση χιλιομέτρων.

Αρχιπέλαγος: Ανεξέλεγκτες οι ασκήσεις των πολεμικών πλοίων

Σκοπός μας δεν είναι να αξιοποιηθεί το γεγονός αυτό για εθνικιστικούς σκοπούς. Ωστόσο, οι ανεξέλεγκτες ασκήσεις πολεμικών πλοίων στο Αιγαίο  αποτελούν σημαντικό παράγοντα απειλής για τα θαλάσσια οικοσυστήματα και είδη. Καθώς βλέπουμε ότι τα τελευταία χρόνια το πρόβλημα αυτό διογκώνεται. Έτσι οφείλουμε να αναζητήσουμε τρόπους ουσιαστικής διαχείρισής του.

Το Ινστιτούτο Αρχιπέλαγος παρακολουθεί επί δεκαετίες τα προβλήματα που προκαλούνται από τις ανεξέλεγκτες στρατιωτικές ασκήσεις στο Αιγαίο. Και στο παρελθόν έχει αναγκαστεί να παρέμβει για τη διακοπή ασκήσεων βολής του ελληνικού στρατού σε προστατευόμενες νησίδες. Διαβάστε περισσότερα εδώ.

Αρχιπέλαγος: Ελπιδοφόρα η στάση του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού

Δεν θέλουμε να λάβουμε ρόλο συνηγόρου του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού. Ωστόσο, οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι παρόλο που παλαιότερα οι ασκήσεις τους προκαλούσαν βαρύ περιβαλλοντικό αποτύπωμα, τα τελευταία χρόνια έχουν κάνει σημαντική στροφή στις πρακτικές για τον περιορισμό των επιπτώσεων που προκαλούν. (Βλέπε: Παύση χρήσης βομβών βυθού, διαχείριση της χρήσης σόναρ και έλεγχος για πιθανή παρουσία κητωδών πριν από τη χρήση σόναρ. Απαγόρευση βολών σε προστατευόμενες περιοχές. Διαχείριση απορριμμάτων σε πλοία και υποβρύχια κα). Είναι πραγματικά ελπιδοφόρο να βλέπουμε αυτή την αλλαγή νοοτροπίας και πρακτικών. Θεωρούμε επείγον να επεκταθεί και στις υπόλοιπες ελληνικές ένοπλες δυνάμεις. Είναι αλήθεια ότι η δραστηριότητά τους συνεχίζει να αφήνει βαρύ περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Κοινός στόχος δε θα έπρεπε να είναι μόνο η διασφάλιση της εθνικής μας κυριαρχίας, αλλά και η διασφάλιση της εθνικής μας ακεραιότητας. Δεν είναι δυνατόν σε καιρό ειρήνης να καταστρέφονται ηθελημένα ή άθελα οι φυσικοί μας πόροι κατά τη διάρκεια των ασκήσεων.

Αρχιπέλαγος: Πίεση στα οικοσυστήματα

Είναι πρωτόγνωρη η πίεση που ασκείται τις τελευταίες εβδομάδες στα οικοσυστήματα του Αιγαίου κατά τη διάρκεια των τουρκικών ασκήσεων. Αυτή προστίθεται στις πολυάριθμες άλλες ανθρωπογενείς πιέσεις που επίσης διογκώνονται. Τέτοιες είναι η συνεχιζόμενη αύξηση των διερχόμενων πλοίων και των επικίνδυνων υλικών που αυτά μεταφέρουν χωρίς να υπάρχει λειτουργικός μηχανισμός αντιμετώπισης ατυχημάτων. Είναι η υπερσυγκέντρωση ανθρώπων στις ακτές του Αιγαίου χωρίς τις απαραίτητες υποδομές διαχείρισης απορριμμάτων και λυμάτων. Είναι ο εκτεταμένος διασκορπισμός απορριμμάτων. Είναι η εντατική και χωρίς διαχείριση αλιεία με πρακτικές που δεν θα έπρεπε ποτέ να έχουν επιτραπεί στο Αιγαίο κα.

Ο συνδυασμός των παραπάνω υπερβαίνει αυτά που μπορούν να αντέξουν τα οικοσυστήματα του Αιγαίου. Τα τελευταία είναι ζωτικής σημασίας για τους πληθυσμούς που ζουν στις ακτές του και εξαρτώνται από αυτό. H πρόσφατη ανησυχητική αύξηση του αριθμού των νεκρών δελφινιών θα πρέπει να μας προβληματίσει έντονα. Χωρίς εθνικιστικές προσεγγίσεις, αλλά με όρους καλής γειτονίας και με στόχο την ανεύρεση και εφαρμογή λύσεων σε υπαρκτά κοινά σημαντικά προβλήματα. Η έμπρακτη προστασία του Αιγαίου ως οικοσύστημα είναι απαραίτητο να αποτελέσει άμεσα σημαντικό μέρος του Ελληνοτουρκικού διαλόγου.